5941 Sayılı Çek Kanunu madde-3

5941 Sayılı Çek Kanunu madde-3
İbraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası
MADDE 3- (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
(4) Hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülüğü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılır. Banka tarafından ödenen miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir. Hamilin imzalamaktan kaçınması hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılmaz.
Çek Kanunu Tasarısında 3. maddenin gerekçesi : (özet)
Birinci fıkrada, Çekin bankaya ibrazı ve karşılığının ödenmesi düzenlenmiştir… Karşılıksızdır işlemi, üçüncü fıkra hükmüne göre bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır… Çek bedeli, karşılıksız çıkması halinde bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktardan az ise, banka, ancak çek bedeli kadar parayı ibraz eden hamile ödemekle yükümlüdür. Bu durumda, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmaz.
Çekin kısmen karşılıksız çıkması halinde üç ihtimalle karşılaşılabilir:
Birinci ihtimalde, çekin karşılıksız kalan kısmı, bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktardan az olabilir. Bu durumda banka, ibraz eden hamile ancak çek bedelini tamamlayacak kadar para ödemekle yükümlüdür. Bu ihtimalde, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmaz.
İkinci ihtimalde, çekin kalan kısmı, bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktara eşit olabilir. Bu durumda birinci ihtimale göre işlem yapılır.
Üçüncü ihtimalde, çekin karşılıksız kalan kısmı, bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktardan fazla olabilir. Bu durumda banka, ibraz eden hamile, hesapta bulunan paranın yanı sıra, ancak kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarı öder. Bu ihtimalde, çekle ilgili olarak karşılıksız işlemi yapılır. Bu karşılıksızdır işlemi, maddenin ikinci fıkrası hükmü gereğince, bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
3167 Sayılı Kanun Madde 16/b –
16 ncı maddede öngörülen suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, hamilin, çeki elinde bulundurmaları koşulu ile ödemede bulunan cirantanın veya kanuni veya akdi teminatı nedeniyle tam ödemede bulunan bankanın şikayetine bağlıdır.

Karşılıksız çek suçuyla ilgili olarak Kanun Tasarısındaki düzenleme ile yasalaşan düzenleme arasında önemli bir fark yoktur. Tasarı gerekçesinde karşılıksız kalan çekle ilgili olarak yapılan açıklamada, karşılıksız kalan kısmın bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktardan fazla olması halinde karşılıksızdır işlemi yapılacağı, karşılıksız kalan kısım bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktar kadar veya bu miktardan az ise karşılıksızdır işlemi yapılmayacağı belirtilmiştir.
5941 Sayılı Kanunun 3/2 maddesindeki (“Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.) metni Kanun Tasarısında da aynen mevcut olup, gerekçedeki açıklamalardan “karşılıksız miktar” dan kastedilenin bankanın ödediği miktar ve hesaptaki para ödendikten sonra çek bedelinin ödenemeyen kısmıdır. 3/4 maddede “Banka tarafından ödenen miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir.” denilmek suretiyle karşılıksız kalan miktar olarak hesaptaki para ve bankanın ödediği para düşüldükten sonra çek bedelinin ödenmeyen kısmının yazılacağı belirtilmiştir. Hesaptaki miktar+bankanın ödediği miktar çek bedelini karşılıyorsa zaten çekin karşılıksız kalması diye bir şey söz konusu olmayacaktır. Bu durumda hamil alacağını tamamen aldığına göre hamilin bir alacağı kalmayacak ve şikayette hukuki menfaati de olmayacaktır. 3167 Sayılı Kanunun 16/b maddesinde tam ödemede bulunan bankaya şikayet hakkı tanınmış iken yeni düzenlemede tam ödeme halinde karşılıksız çek söz konusu olmayacağından bankaya şikayet hakkı tanınmamıştır.
(“Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.) cümlesinde virgülün, “dışında” kelimesinden sonra bırakılmış olması da tasarı gerekçesinde açıklandığı gibi, karşılıksızlıktan kastedilenin bankanın ödediği miktarla birlikte hesapta kalan miktarın ödenmesinden sonra çek bedelinin geri kalan kısmı olduğunu göstermektedir.
Yukarıda belirttiğim kanun hükümleri, Tasarı gerekçesi metni ve yaptığım açıklamalar doğrultusunda 5941 Sayılı Kanunun 5. maddesine göre ceza uygulanırken esas alınacak asgari miktarın çek bedelinden (bankanın ödediği miktar+ hesaptaki para) düşüldükten sonra kalan miktar

3 yorum:

Çek Mağduru dedi ki...

bankanın ödediği para düşüldükten sonra çek bedelinin ödenmeyen kısmının yazılacağı belirtilmiştir. Hesaptaki miktar+bankanın ödediği miktar çek bedelini karşılıyorsa zaten çekin karşılıksız kalması diye bir şey söz konusu olmayacaktır. Bu durumda hamil alacağını tamamen aldığına göre hamilin bir alacağı kalmayacak ve şikayette hukuki menfaati de olmayacaktır. 3167 Sayılı Kanunun 16/b maddesinde tam ödemede bulunan bankaya şikayet hakkı tanınmış iken yeni düzenlemede

Çek Mağduru dedi ki...

bankanın ödediği para düşüldükten sonra çek bedelinin ödenmeyen kısmının yazılacağı belirtilmiştir. Hesaptaki miktar+bankanın ödediği miktar çek bedelini karşılıyorsa zaten çekin karşılıksız kalması diye bir şey söz konusu olmayacaktır. Bu durumda hamil alacağını tamamen aldığına göre hamilin bir alacağı kalmayacak ve şikayette hukuki menfaati de olmayacaktır. 3167 Sayılı Kanunun 16/b maddesinde tam ödemede bulunan bankaya şikayet hakkı tanınmış iken yeni düzenlemede

Çek Mağduru dedi ki...

bankanın ödediği para düşüldükten sonra çek bedelinin ödenmeyen kısmının yazılacağı belirtilmiştir. Hesaptaki miktar+bankanın ödediği miktar çek bedelini karşılıyorsa zaten çekin karşılıksız kalması diye bir şey söz konusu olmayacaktır. Bu durumda hamil alacağını tamamen aldığına göre hamilin bir alacağı kalmayacak ve şikayette hukuki menfaati de olmayacaktır. 3167 Sayılı Kanunun 16/b maddesinde tam ödemede bulunan bankaya şikayet hakkı tanınmış iken yeni düzenlemede

Bu web sitesinin telif hakkı © karsiliksizcek'e aittir. Kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.
Sitede yer alan yorumlar site ziyaretçilerinin kişisel görüşleridir. Hukuki tüm sorumluluk yorumlayana aittir.
Kullanım Şartlarını incelemek için tıklayınız: Kullanım Şartları
Google Profili | Google+
Copyright © 2012 Karşılıksız Çek