Son Gönderiler :
Home » , , , , , » Kanun Devletine Giden Yol; İstinaf Mahkemeleri

Kanun Devletine Giden Yol; İstinaf Mahkemeleri

İstinaf, Uzlaşma ve HAGB Yargıtay mahkeme kanun devleti hukuk devleti hakim savcı Bölge İstinaf MahkemeleriHukuk devletinden Kanun devletine uzanan süreç İstinaf mahkemeleri ile tamamlanacaktır. İstinaf mahkemeleri ya "dosyaları inceleyip hukuk devletine uygun davranıp batacak", ya da "kanun devleti ilkesi ile gözü kapalı onama kararı" verecektir. Türkiye koşullarında batma tercihinin kullanılacağını düşünen varsa, en yakın sağlık kuruluşuna başvurmasında sayılamayacak kadar yarar var. İstinaf mahkemeleri karar numarası yerine, noterlerdeki gibi yevmiye numarası vermeli ki hukuk ile ilgisinin olmadığı net şekilde anlaşılabilsin. İstinaf, zırvaların zirvesi olacaktır.

İstinaf Mahkemelerinin doğru dürüst işlediği yerler sadece İsveç, Norveç gibi küçük ülkelerdir. İngiltere ve Rusya gibi büyük ülkelerin istinaf başkanlarının ise sistemden son derece şikayetçidirler. İstinaf mahkemeleri, büyük ülkelerde dava sayılarının fazla olması nedeniyle, Yargıtay gibi dosya üzerinden yargılama sistemine geçmek zorunda kalacak, bu durumda ülkede yüzlerce küçük Yargıtaycık oluşmasına ve tam bir içtihat kaosuna sebebiyet verecektir. Türkiye de bir on yıl istinaf kaosunu yaşayıp tekrar Yargıtay sistemine dönmek zorunda kalacaktır.

Ayrı Ayrı Tebliğname Düzenlemesinin Gecikmeye Sebep Vermesi:
Mevcut uygulamada yerel mahkemelerce verilen kararların kesin olmayanları haricindeki tüm kararlara karşı temyiz yoluna gidilebilirken CMK 'nun 272/3. Maddesinde belirtilen kesin kararlar dışındaki tüm kararlara karşı öncelikle istinaf yoluna başvurulabilecek, CMK 'nun 286/2.maddesinde belirtilen sınırı geçen kararlara karşı ayrıca temyiz yoluna başvurulabilecektir.

Bir kısım dosyalar bakımından hem istinaf hemde temyiz aşamasının sonucu beklenecek adaletin gecikmesi söz konusu olacaktır. Bu tür dosyalar için istinaf Başsavcılığı tebliğname düzenleyecek,(CMK278) dosya istinaf mahkemesine gelecek, karar verilecek, temyize başvurulması halinde dosya Yargıtay C. Başsavcılığına gelecek, Yargıtay C. Başsavcılığı tebliğname düzenleyecek,(CMK297/3)dosya Yargıtay dairesine gelecek ,karar bozulur ise CMK304/son maddesi çerçevesinde dosya yerel mahkemeye döndükten sonra, yeniden verilecek karara karşı, ilgililerce tekrar istinaf ve temyiz yoluna gidildiği takdirde, aynı süreç yeniden yaşanacak mevcut uygulamaya göre daha uzun bir süreç söz konusu olacak, tarafların eleştiri ve sızlanmalarına yol açacaktır.

Gecikmenin bir parça önlenebilmesi bakımından ;
a-)Temyizi kabil bir kararın öncelikle istinaf mahkemesine gelmesinden ve İstinaf C. Başsavcılığının tebliğname düzenlenmesinden sonra, istinaf mahkemesinin kararına müteakip temyiz edilmesi halinde, aynı dosya için birde Yargıtay C. Başsavcılığının tebliğname düzenlemesine ilişkin usul hükmünün değiştirilmesi değerlendirilebilir.
Bu durumda ,Yargıtay C. Başsavcılığı aşamasının varlığını korumasının gerekip gerekmediği tartışmalı hale gelecektir.
b-)Nasıl ki İstinaf C. Başsavcılığı kararın taraflara tebliğine ilişkin eksiklikleri tespit ettiğinde, dosyayı tebligat eksiklerini gidermek üzere mahalli mahkemeye eksiklikleri gidermek üzere iade edebiliyorsa, yapılacak usuli bir düzenlemeyle; hakim ,katip imzalarındaki eksiklerin giderilmesi , şikayetçi olduğunu belirtmesine rağmen hakkında katılma kararı verilmemiş şikayetçilere kararın meşruhatlı olarak tebliğ edilmesi,hükme esas alınan fotokopi evrakın ,aslı gibidir onayından sonra iade edilmek üzere dosyayı mahalli mahkemeye geri gönderme yetkisi tanınmalıdır.

Tebliğname olmadan gerek İstinaf Ceza dairesi gerekse Yargıtay Ceza dairesi inceleme yapamadığına göre ,İstinaf ve Yargıtay C. Başsavcılıklarına ilk derece mahkemesinin dosyasını ivedilikle belirtilen eksikleri tamamlamak üzere iade edebilmesi yetkisinin tanınması bağımsız mahkemeye yönelik müdahale şeklinde değerlendirilmemeli, tamamlayıcı ,adaletin uzamasını engelleyici bir yetkilendirme olarak görülmelidir.

Yeterli Sayıda İstinaf Mahkemesi Kurulmamamasının Gecikmeye Sebebiyet Vereceği:
Mevcut uygulamada Yargıtay'daki dosyaların incelenmek üzere yıllarca beklemesi zamanaşımına yol açmakta,onama kararı verilse bile olay tarihinden sonra çok zaman geçtiği için adalet'in gecikmesi yönünden haklı olarak eleştirilmekteydi İstinaf mahkemesine yasa gereği çok sayıda dosya geleceğinden yeterli sayıda daire kurulmadığı takdirde Yargıtay için yukarıda değinilen eleştiriler İstinaf mahkemesi içinde aynen geçerli olacak mevcut uygulamada ortaya çıkan problem aynen devam edecektir. Adeta havuzdan taşan su bir başka taşması kuvvetle muhtemel havuza alınacak sonuçta suyun taştığı havuz değiştirilmiş olacaktır.

Yasa Yolu Denetiminin Bölünmesinin Çelişkili Kararlara Yol Açabileceği:
Özellikle çok sanıklı ,değişik ceza miktarları gerektiren çok sayıda suç ihtiva eden dava dosyalarında CMK272-286. Maddelerdeki kesinlik sınırları nedeniyle Yargıtay'ın eylemlerin kendi inceleme alanında kalan kısmına ilişkin incelemesi sırasında ,olayın veya olayların bütününe ilişkin istinaf mahkemesinden farklı bir sonuca varması halinde temyiz sınırı nedeniyle kendi içinde çelişkili kararlar ve sonuçlar ortaya çıkacağından denetimin bölünmesinin doğurduğu sakıncalar yeni bir problem olarak yargının sorunları arasına katılacaktır.

İstinaf Mahkemelerine Eksik İnceleme Nedeniyle Bozma Yetkisi Verilmesi Gereği:
İstinaf Mahkemesi CMK'nun 280/1-c maddesinde belirtildiği üzere CMKnun 289. Maddesinde belirtilen eksikler haricinde, dosyada eksiklik bulunduğu takdirde, CMK'nun 280/1-c maddesi gereğince yerel mahkeme kararını kaldırarak davanın yeniden görülmesine duruşma açılmasına karar verecektir.

Örneğin: İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin görev alanında kalan bağlı illerden Muğla'nın uzak bir ilçesindeki bir olay nedeniyle yerel mahkemede yapılan yargılamada ,yerel mahkemenin keşif yapmayı gerekli görmeyerek verdiği karar sonucunda karara karşı istinaf yoluna başvurulmasıyla, istinaf mahkemesinin yerel mahkemenin kararını keşif yapılması gerektiği kanaatine varmak suretiyle kaldırdığını bir düşünelim ,dosya istinaf mahkemesinde esasa kaydedilip duruşma günü belirlenecek ,taraflar davetiye ile duruşmaya çağrılacaklar, İzmir'e gelecekler ve duruşma günü belirlendikten sonra belirtilen ilçede keşif yapılacak veya hükme tesir edeceğine inanılan bir tanık nedeniyle duruşma açıldığını farz edelim yine taraflar ve tanık İzmir'e çağrılacak yerel mahkemede evinden gelip- giden taraflar maliyet açısından masrafa ve zaman kaybına zorlanarak adalet aramak durumunda kalacaklardır. Çoğu zaman konaklamak durumunda kalabileceklerdir.

Keşif yada tanığın dinlenilmesi gibi eksiklikler mahalli mahkemeye yazılacak talimatla tamamlanacak ise, İstinaf mahkemesinde duruşmalı yargılamaya ne Gerek var?sorusuna kolay cevap vermek mümkün olmayacaktır. Cevap, tamamlanmayacak ise ,ekonomik durumu iyi olan bir ülke için bile büyük külfet, zaman kaybı ve tarafları mağdur edici bir uygulamadır. Tanık haklı olarak gelmez ise, devletin kolluğu birde bu gibi problemlerle mi uğraşacak?. Külfetli ve duruşmalı incelenen dosyalarda ilgili taraf yada tanıkların mevcudiyetini sağlama konusu aksamaya müsait olduğu için duruşma açılan dosyalarda sonuca ulaşmak uzun zaman alacaktır.

İstinaf daireleri tüm bu işleyişteki aksaklıklarla kısa zamanda karşı karşıya kalacaklar ,işleyişteki mutlak surette ortaya çıkacak sorunlar nedeniyle ayrıca istinaf mahkemelerinde duruşmalı incelenen dosyaları sonuçlandırmaktaki güçlükler nedeniyle elde dosyaları tutuyor gözükmemek için istinaf daireleri mümkün olduğunca dosyaları duruşmalı inceleme kararı vermemeye çalışacak ,işlerin yığılmasını da istemediklerinden ,bazı eksikleri görmemiş olmayı tercih edebilecekler ,adalet açısından onama kararı verilen kimi dosyalarda sakıncalar ortaya çıkacak haklı olarak sızlanmalar artacaktır.

Tutuklu dosyalarda duruşma açılmasına karar verilir ise ,sanıkların getirilip götürülmesi yerel mahkeme için bile sık sık aksar durumdayken istinafa getirilip götürülmeleri probleme neden olacaktır. Büyük kentlerdeki kronik, trafik sorununu da unutmamak gerekir.

İstinaf Mahkemelerinde ısrar edilecek ise İstinaf mahkemelerine eksik inceleme nedeniyle bozma yetkisi mutlaka verilmeli ,usul kanununda gerekli değişiklikler yapılmalıdır, duruşmalı inceleme yetkisi çok istisnai olmalıdır. İstinaf Mahkemelerinde duruşmayla adalet dağıtma ideali gerçeklerden uzak bir anlayıştır.

Maliyet Sorunu:
Hem devlet hemde taraflar için masraflı ve maliyetli bir uygulamadır. Coğrafi açıdan küçük ölçekli, ekonomik olarak güçlü ülkeler için tercih edilebilir bir uygulama olabilir.
Yayını Paylaş :

0 yorum:

Sizde Yazın

Düşüncelerinizi Paylaşın !

REKLAMLAR

 
Support : Creating Website Proudly powered by Blogger
Copyright © 2011. Karşılıksız Çek - All Rights Reserved
Template Design by Creating Website Published by Karşılıksız Çek